Heilige Ermelindis en Zalige Walter van Bierbeek

DE ZALIGE WALTER VAN BIERBEEK

Eén van de belangrijkste historische figuren van Bierbeek is ongetwijfeld Walter van Bierbeek, uit het geslacht van de heren van Bierbeek. Hij werd vermoedelijk rond 1160 geboren in het „kasteel” van Bierheek, m.a.w. de toenmalige verblijfplaats, zeg maar herenhoeve, van de familie van Bierbeek, op de plaats waar later de Rooikapelhoeve zou gebouwd worden, in het huidige Blanden; deze heerlijkheid was maar één van de vele bezittingen van de familie van Bierbeek op het grondgebied van het huidige Vlaams- en Waals-Brabant.

Over de juiste afstamming van Walter is het laatste woord nog niet gezegd. Als telg uit het adellijk geslacht van de familie van Bierbeek was hij vermoedelijk (langs vrouwelijke lijn) verwant met de graaf van Leuven. Vast staat alleszins dat hij uit een zeer godsdienstige familie stamde, want in totaal zouden er elf zonen en drie dochters uit het huis van Bierbeek kunnen zijn, die voor het geestelijk leven opteerden. Als wij ons beperken tot de naaste familie van Walter, dan zien wij dat zijn grootvader, Ywan, samen met zijn vrouw Aleydis, in 1185 diverse rechten afstond aan de abdij van Park; na een zware ziekte werd Ywan priester en kanunnik van Park, waar hij in 1218 nog vernoemd wordt.

Deze Ywan had vier zonen, Walter I († voor augustus 1229), Willem III, Godfried en Ywan, die vermoedelijk de Ywan is, die later de elfde abt van Park werd. Walter I had eveneens vier zonen: Diederik I, Walter II, Reinier en Jan. De twee laatste, Reinier en Jan werden eveneens kanunnik te Park en het is hun broer Walter, die later monnik werd. Walter leidde aanvankelijk het gewone leven van een kind uit een adellijke familie, trad aan in diverse tornooien en nam ook deel aan de derde kruistocht naar het Heilig Land. Bij zijn terugkomst stond hij zijn familiegoederen af aan de abdij van Heylissem en werd monnik in het Cisterciënser-klooster van Himmerode (Duitsland, in de Eifel, niet ver van Trier). Waarom Himmerode in het verre Duitsland?

Een belangrijke figuur in het godsdienstige leven van Walter en zijn tijdgenoten was abt Karel van Villers, die voor september 1185 te Himmerode intrad en nadien prior werd in de pas gestichte abdij van Heisterbach (bij Königswinter in Duitsland). Karel werd in 1197 tot abt van Villers gekozen, maar deed in 1209 afstand van zijn waardigheid en keerde als eenvoudig kloosterling terug naar Himmerode. Het is aannemelijk dat zijn keuze ook die van Walter beïnvloed heeft. Walter van Bierbeek staat als monnik vooral bekend om zijn diepe verering voor Maria; door Caesarius van Heisterbach, een tijdgenoot en medebroeder van Walter, werden diverse mirakelverhalen verzameld, die internationale verspreiding vonden; vandaar dat de verhalen ook gekend zijn in Nederland, Frankrijk en Italië. Volgens E.P. Hechtermans is het verhaal van Walter, samen met de Beatrijslegende en de bekering van Theophilus, één van de meest bekende Marialegenden uit de middeleeuwen.

Na een zeer godvruchtig leven als monnik, ziet Walter nog één keer zijn geboortestreek terug, naar aanleiding van een bezoek aan Villers en kort daarop overlijdt hij, vermoed wordt in het jaar 1206. Later werd hij zalig verklaard. Een uitgebreide volksverering is voor Walter nooit echt op gang gekomen, al werden in het Rijnland wel pogingen in die zin ondernomen. Ook in Bierbeek duurde het eigenlijk tot de moderne tijden, vooraleer men weet had van Walter.

Een eerste verwijzing vinden wij in een dekareaal visitatieverslag uit 1701, waarin sprake is van een beeld van Walter in de kerk; in dat verslag wordt hij overigens omschreven als ‘monnik van Villers’. In 1900, bij de plaatsing van de glasramen in de kerk, werd één van de ramen gewijd aan twee streekheiligen, nl. de H. Ermelindis van Lovenjoel en de Zalige Walter van Bierbeek.

Later werd zelfs een bidprentje van de Zalige Walter in omloop gebracht. In 1953 werd, door toedoen van deken Wuyts, die een vurig bewonderaar van Walter was, één van de twee nieuwe klokken naar hem genoemd. Het enige wat in Bierbeek uit de tijd van Walter overblijft, is de kerk, die hij waarschijnlijk heeft zien opbouwen, niet vermoedende dat één van haar klokken eeuwen later naar hem zou genoemd worden!

1990 door Cyriel Vanderwegen

Toevoeging:
In het boek ‘De Ware Godsvrucht’ van de H.Montfort wordt Walter van Bierbeek al genoemd. Hij was een beroemde ridder die zich heeft toegewijd aan Maria als lijfeigene en trad in de orde der Cisterciënsers te Himmerod. Hij was dus de eerste die zich als liefdeslaaf aan Maria heeft opgedragen.

Uitgebreide informatie: De zalige Walter van Bierbeek
Een prentje van Walter: Oude prentje

DE HEILIGE ERMELINDIS

Heilige Ermelindis van Meldert (ook van Brabant of van Tienen) , Vlaams Brabant, België; kluizenares; † ca 594; Feest 29 oktober.

Ermelindis was de dochter van een adellijk geslacht. Zij zou zelfs familie geweest zijn van Pepijn van Landen († 639; feest 21 februari)). Haar vader heette Ermenoldus en haar moeder Ermesenda. Zoals dat soms gaat in het leven van mensen die later heilig zullen worden, vatte zij al heel vroeg in haar jeugd de liefde op voor het godsvruchtige leven. Zij leerde de psalmen uit haar hoofd en zoals oude levensberichten vermelden zij herkauwde ze talloze malen, gelijk het vee doet met háár voedsel.

Haar ouders hadden voor haar een adellijk huwelijk gepland, dat in de voortplanting van het geslacht zou voorzien. Echter, zij gaf er de voorkeur aan om maagd te blijven. Tenslotte liet haar vader zich overtuigen, en schonk haar in de buurt van haar geboortedorp, Lovenjoel bij Leuven, een stuk grond. Maar dat was te dicht bij de mensen. Zij wilde God dienen in de eenzaamheid, zoals ze had gelezen bij de woestijnvaders. Zij vond dat alles te Bevekom.

Elke nacht stond zij op om in het plaatselijke kapelletje te gaan bidden. Maar twee adellijke jongemannen raakten smoorverliefd op haar. Zij smeedden een plan om haar te overmeesteren. Dat het meisje zelf graag als maagd wilde leven in de dienst van de Heer, achtten ze van minder belang. Ze probeerden de koster om te kopen, maar deze reageerde terughoudend op hun voorstellen, want Ermelindis onderhield een hartelijke relatie met hem. Hij wees hun dus een plaats aan ergens halverwege haar kluizenaarswoninkje en de kapel, waar zij het gemakkelijkst kon worden geschaakt. Juist in de afgesproken nacht ging de heilige vrouw niet naar de kapel; ze sliep uit. In haar slaap werd ze door een engel gewaarschuwd: ‘Vlucht, vlucht van hier…, als je tenminste je maagdelijke staat wilt bewaren die je zo rein hebt geofferd aan God onze Heer.’ Onmiddellijk zocht ze een goed heenkomen en vond het te Meldert bij Hoegaarden (Brabant). Daar zette zij haar godgewijde leven van eenzaamheid voort. Zij onderhield een strenge vasten, en werd dikwijls door geestelijken opgezocht om raad. Ze stierf op 47-jarige leeftijd.

Niemand heeft haar afsterven opgemerkt. Het verhaal vertelt dan ook, dat zij door engelen is afgelegd en begraven… en in de hemel opgenomen.

Jaren later passeerde op de plaats waar zij begraven lag een reiziger. In het duister van de avond zag hij een licht zweven en vroeg zich af wat dat kon betekenen. Bij het aanbreken van de morgen vervaagde het licht, maar nu steeg er een heerlijk zoete geur op van die plaats. Hij bracht vlug de zaken in orde waarvoor hij gekomen was, en keerde ’s avonds naar dezelfde plek terug in de hoop, dat de bijzondere tekenen zich zouden herhalen. Dat was inderdaad het geval.

Nu ging hij spoorslags naar huis, verkocht alles wat hij bezat en liet een kapelletje bouwen op die plaats. Hij ging er zelf bij wonen. Zijn verdere leven bracht hij daar in afzondering en gebed door. Het graf van Ermelindis werd een gezocht bedevaartsoord, en volgens de verhalen gebeurden er talrijke wonderen en genezingen.

Bron: www.heiligen.net